Deneyimsel Oyun Terapisi (DOT) Nedir?

Yetişkinler problemlerini, duygularını ve ihtiyaçlarını kelimelerle anlatır. Ancak çocuklar çoğu zaman duygularını yetişkinler gibi kelimelerle değil oyun aracılığıyla ifade eder. Çocukların dünyasında oyun duygu düşünce ve problemlerini anlatmanın, anlamanın ve duygularını düzenlemenin doğal yoludur.

Deneyimsel Oyun Terapisi ise çocukların terapötik oyun aracılığıyla kendi deneyimlerini, iç dünyalarını, duygularını ve yaşadıkları zorlukları anlatmalarına ve iyileştirmelerine yardımcı olan bilime dayalı ve çocuk merkezli bir yaklaşımdır. Oyun terapisi odasında çocuk sadece konuşarak değil oyunla, oyuncaklarla yaşadığı durumları, zorlanmalarını yeniden canlandırarak iç dünyasını ortaya çıkarır. Deneyimsel oyun terapisti ise çocuğun oyununu terapist bakış açısıyla gözlemler, iç dünyasını anlamaya çalışır.

Deneyimsel Oyun Terapisi süreci yalnızca oyun oynamak değil, çocuğun psikolojik dünyasına ulaşmanın ve iyileştirici bir süreç başlatmada araçtır.

Kaç Yaşa Uygulanır?

Deneyimsel Oyun Terapisi genellikle 3 ile 12 yaş arasındaki çocuklara uygulanır. Bu yaş aralığındaki çocuklar duygu ve deneyimlerini ortaya çıkarmak için çoğunlukla oyun yolunu kullanırlar. Bu sebeple oyun terapisi oldukça faydalı bir yöntemdir.

3 – 6 yaş arası çocuklarda terapi odasında yoğunlukla yalnızca oyunu kullanırken, 7 – 12 yaş arası çocuklarda  hem oyun hem de konuşma süreçte gözlemlenebilmektedir. Terapist ise çocuğun hangi yöntemden fayda göreceğini gözlemleyerek sürece eşlik eder.

Deneyimsel Oyun Terapisi Nelere İyi Gelir?

Çocuklar yaşadıkları birçok zorlayıcı deneyimi direkt anlatamazlar. Bazen bazı davranışları değişir, bazen duygusal olarak içe kapanırlar, bazen de öfke patlamaları ve inatlaşma gibi durumlar yaşayabilirler. Deneyimsel Oyun Terapisi bu belirtilerin gözlemlendiği durumlarda oldukça etkili bir destek sağlamaktadır.

DOT özellikle şu alanlarda fayda sağlayabilir:

• Kaygılar
• Korkular
• Öfke kontrol problemleri
• İçine kapanma ve özgüven problemleri
• Kardeş kıskançlığı
• Okula uyum sürecinde zorlanmalar
• Ayrılık kaygısı
• Travmatik yaşam olayları
• Ebeveynlerin boşanma süreci
• Zorbalık deneyimleri
• Davranış problemleri
• Sosyal ortamlara uyum problemleri

Örneğin sık ağlama, aşırı öfke, alt ıslatma, tuvalet problemleri, yeme problemleri, uyku sorunları, okula gitmek istememe veya fazla kaygılı olma gibi durumlar çocuğun iç dünyasında bir şeylerin zorlayıcı olduğunu gösteriyor olabilir. Deneyimsel Oyun Terapisi çocuğun bu davranışlarının altında yatan ve karşılanması gereken ihtiyaçların belirlenmesine, bu ihtiyaçların giderilmesine destek olur. Terapi süreci ilerledikçe çocuk kendini daha güvende hisseder ve davranışlarında da olumlu değişimler görülmeye başlar.

Hangi Durumlarda Deneyimsel Oyun Terapisi Almalıyız?

Birçok ebeveyn çocuğunda bir değişim fark ettiğinde neden bu değişimin ortaya çıktığını ve bu değişim karşısında ne yapması gerektiğini bilemez. Aslında çocukların davranışları çoğu zaman ebeveynlere bir mesaj vermek adına ortaya çıkmaktadır.

Aşağıdaki durumlar gözlemleniyorsa bir deneyimsel oyun terapistine başvurmak yardımcı olabilir:

• Çocuğunuz eskisine göre daha kaygılı veya korkulu görünüyorsa
• Sık sık öfke nöbetleri yaşıyorsa
• Okula uyumda veya arkadaş ilişkilerinde zorlanıyorsa
• Uyku sorunları yaşıyorsa
• Aşırı utangaç davranıyorsa
• Aile içindeki değişimlerden (boşanma, taşınma, yeni kardeş, kayıp vb.) sonra davranışları değiştiyse
• Travmatik, zorlayıcı bir olaya maruz kaldıysa (kaza, hastalık, kayıp vb.)

Her zaman bu durumlar çocuğun büyük bir sorun yaşadığı anlamına gelmez. Ancak erken dönemde destek almak, yaşanan problemlerin büyümeden çözülmesine ve önlenmesine yardımcı olur.

Araştırmalara göre, çocukların psikolojik ihtiyaçlarını fark etmek ve zamanında destek almak, ilerleyen yaşamlarında daha sağlıklı duygusal ve psikolojik gelişim göstermeleri konusunda fayda sağlar.

Çocuğum Evde Çok Oyun Oynamıyor, Deneyimsel Oyun Terapisi Uygun Olur mu?

Birçok ebeveyn ‘Benim çocuğum evde çok oyun oynamıyor oyun terapisi işe yarar mı?’ diye düşünür.

Aslında oyun terapisinin faydalı olabilmesi için çocuğun evde sürekli oyuncaklarla oynaması gerekmez. Terapi ortamı, çocuğun kendini ifade etmesine yardımcı olacak şekilde özel olarak hazırlanmış belli başlı tekniklerin kullanıldığı teröpotik bir alandır. Terapist de çocuğun teröpotik oyun kurmasına yardımcı olacak şekilde seansları destekler.

Çocuklar terapi odasına ilk geldiklerinde çoğu zaman merakla terapistini, odayı, oyuncakları keşfetmeye başlarlar. Keşif aşamasında güven sağlandıkça çocuklar oyun aracılığıyla iç dünyalarını anlatmaya başlarlar. Bu nedenle evde ya da dış dünyada oyun oynamayı çok tercih etmediği gözlemlenen çocuklarda bile oyun terapisi süreci etkili olabilmektedir.

Deneyimsel Oyun Terapisi Kaç Seansta Biter?

Her çocuğun yaşadığı zorluklar, deneyimler, aile dinamikleri ve ihtiyacı farklıdır. Genellikle oyun terapisi haftada bir yapılan seanslarla ilerler. Bazı çocuklarda çok daha kısa sürede olumlu değişimler görülürken, bazı durumlarda iyileşme süreci daha uzun sürebilmektedir.

Terapi sürecinde belirli aralıklarla ebeveyn görüşmeleri yapılır. Bu görüşmelerde çocuğun gelişimi, çocuğun seanslarda ortaya çıkan ihtiyacı hakkında bilgi verilir ve ebeveynlere çocuğun iyileşme sürecine evde nasıl destek olabilecekleri konusunda rehberlik edilir. Amaç sadece çocuğun oyun terapi odasında iyi hissetmesi değil, terapi odasındaki iyilik halini günlük hayatına da aktarabilmektir.

Kaç Yaşında Başlamak Daha Uygundur?

Birçok ebeveyn terapi için doğru zamanı belirlemede ve ilk adımı atma konusunda kafa karışıklığı yaşamaktadır. Ancak çocuklarda belli zorlanmalar fark edildiğinde erken destek almak en sağlıklısıdır. Çocuklar erken yaşlarda duygularını ve davranışlarını düzenlemeyi yeni öğreniyorlardır. Bu noktada erken dönemde alınan psikolojik destek, çocuğun ilerleyen yaşlarında ortaya çıkabilecek daha büyük sorunları önleyebilmektedir.

3 yaşından itibaren çocuklar oyun terapisi sürecinden faydalanabilir. Özellikle okul öncesi dönemde yaşanan kaygılar, korkular, uyum sorunları, öfke problemleri ve davranış problemleri oyun terapisi ile etkili şekilde çözüme ulaşabilmektedir.

Oyun Terapisi Sicile İşler mi?

Ebeveynlerin en sık kaygılandığı ve merak ettiği konulardan biri de terapi sürecinin çocuğun siciline işlenip işlenmeyeceği konusudur.

Çocuğun oyun terapisi alması resmi bir sicile işlemez. Psikolojik destek almak tamamen gizlilik kapsamında yürütülen bir destek alma sürecidir. Terapist ile danışan arasında paylaşılan bilgiler ve süreç etik kurallar gereği gizli tutulur. Bu süreç çocuğun okuluna, gelecekteki eğitimine, işine veya resmi kayıtlarına yansıyan bir durum değildir. Aksine psikolojik destek almak çocuğun duygusal ve psikolojik gelişimine katkı sağlayan koruyucu ve güçlendirici bir yatırım olmaktadır.

Her çocuk belli başlı dönemlerde zorlayıcı duygular yaşayabilir. Bu noktada kritik olan bu zorlanmaların altındaki ihtiyaçların ve duyguların fark edilmesi ve çocuğun bunlarla başa çıkabilmesi ve iyileştirebilmesi için desteklenmesidir.

Eğer siz de çocuğunuzun davranışlarında sizi endişelendiren, zorlayan veya düşündüren değişimler gözlemliyorsanız bir uzmana başvurmak süreci anlamlandırmanıza ve sağlıklı bir şekilde yönetebilmenize yardımcı olabilir. Bazen küçük gibi gözüken bir destek, çocuğun dünyasında büyük bir fark yaratabilir.

Unutmayın çocuklar anlatamadıkları duyguları çoğu zaman oyunla ifade eder. Onların dünyasını anlamanın en iyi yollarından biri ise oyunlarını anlamaya çalışmaktır.

Deneyimsel Oyun Terapisi için İzmir’de güvenilir ekipten danışmanlık almak isterseniz hemen bize ulaşabilirsiniz.